त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गतको इञ्जिनियरिङ्ग अध्ययन संस्थानको प्रवेश परिक्षाको नतिजा सार्वजनिक भएसंगै, विद्यार्थीहरु आ- आफ्नो रोजाइको उत्कृष्ट क्यामपस / कलेजमा भर्नाको तयारीमा हुनुहुन्छ। इन्जिनियर खबरले इञ्जिनियरिङ्ग अध्ययन गर्ने तयारीमा रहनु भएका  विद्यार्थीहरुलाई लक्षित गरी Engineering Admission Help Desk संचालन गर्दै आइरहेको छ भने नेपालमा नै उत्कृष्ट इञ्जिनियरिङ्ग शिक्षा प्रदान गर्दै आइरहेको क्याम्पस / कलेजका प्रतिनिधिहरु संग समेत इञ्जिनियरिङ्ग शिक्षा सम्बन्धी सात प्रश्न कार्यक्रम गर्दै आइरहेको छ, सोही सन्दर्भमा हामीले यो शृंखलामा कान्तिपुर इञ्जिनियरिङ्ग कलेजका प्रिन्सिपल प्रा. डा.  केशर प्रसाईसँग विशेष कुराकानी गरेका छौँ।

१. कान्तिपुर इन्जिनियरिङ कलेजको स्थापनाको दुई दशकको इतिहास र आजसम्मको यात्राका बारेमा संक्षिप्तमा बताईदिनुस्।
कान्तिपुर इन्जिनियरिङ कलेज,  त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट सम्बन्धन प्राप्त निजी कलेजहरूमध्ये सबैभन्दा पुरानो कलेज हो। आज भन्दा ३० बर्ष अगाडी नेपालमा इन्जिनियरिङ शिक्षाको लागि सिमित सम्भावना मात्रै थियो र इन्जिनियरिङ शिक्षाको लागि देशको ठूलो धनराशी बिदेसिने अवस्था थियो । नेपालमै नेपाली विद्यार्थीको लागि, नेपाली माटो सुहाउँदो इन्जिनियरिङ शिक्षा उचित शुल्कमा गुणस्तरीय इन्जिनियरिङ शिक्षा भन्ने नाराका साथ यस कलेजको सन १९९८ मा स्थापना भएको हो । यो कलेज, बिदेशमा इन्जिनियरिङ  शिक्षा लिइ नेपालमै केहि गरौ भन्ने इन्जिनियरहरुको सपनाको साकार रुप हो । इन्जिनियरिङ शिक्षाको लागि पूर्वाधार पनि इन्जिनियरिङ सुहाउदो हुनुपर्र्छ भनेर कर्मनासा खोलाको किनारमा सुन्दर, शान्त वातावरण भएको ललितपुर धापाखेलमा यो कलेजको स्थापना गरिएको हो।

२. कलेजका पूर्वविद्यार्थी (Alumni) हरू अहिले कुन–कुन क्षेत्रमा योगदान दिइरहेका छन्, केहि उदाहरण सहित प्रष्ट पारिदिनुस् न ?

कान्तिपुर इन्जिनियरिङ कलेजले स्थापना कालदेखि अहिलेसम्म हजारौं इन्जिनियरहरू उत्पादन गरिसकेको छ। उनिहरु हाल स्वदेश र विदेश दुवै ठाउँमा विभिन्न क्षेत्र र जिम्मेवारीमा सक्रिय छन्। धेरै पूर्वविद्यार्थीहरू नेपालमा सडक, पुल, भवन, हाइड्रोपावर, एयरपोर्ट र अन्य संरचनागत परियोजनामा संलग्न छन्। उदाहरणका लागि, सडक विभाग, मेलम्ची खानेपानी आयोजना, माथिल्लो तामाकोशी जस्ता परियोजनामा इन्जिनियर, डिजाइनर वा परियोजना प्रबन्धकको भूमिकामा रहेका छन्।

कम्प्युटर तथा इलेक्ट्रोनिक्स पृष्ठभूमिका धेरै  पूर्वविद्यार्थीहरू ले Software Development, Artificial Intelligence, Cloud Computing, Cyber security लगायत क्षेत्रमा स्टार्टअप स्थापना गरेका वा अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीहरूमा कार्यरत छन्। केही पूर्वविद्यार्थीहरू ले नेपालमै  IT कम्पनी र टेक हबहरू सञ्चालन गरी रोजगारी सिर्जना गरेका छन्।

कलेजका कैयौं स्नातकहरूले स्वदेश तथा विदेशका प्रतिष्ठित विश्वविद्यालयहरू (अमेरिका, जर्मनी, अष्ट्रेलिया, जापान आदि) मा अध्यापन तथा अनुसन्धान कार्यमा योगदान गरिरहेका छन्।

केही पूर्वविद्यार्थीहरू हाल प्राध्यापक वा अनुसन्धानकर्ता बनेर भविष्यका इन्जिनियर तयार पार्दैछन्।उल्लेखनीय संख्यामा पूर्वविद्यार्थीहरू ले मध्यपूर्व, जापान, युरोप, अमेरिका, अष्ट्रेलिया, क्यानाडा जस्ता मुलुकहरूमा कन्सल्टेन्सी, कन्स्ट्रक्शन, IT  र टेलिकम्युनिकेशन कम्पनीहरूमा उच्च पदमा कार्यरत छन्। केही पूर्वविद्यार्थीहरूले आफ्नै इन्जिनियरिङ कन्सल्टेन्सी, निर्माण कम्पनी, हाइड्रो कम्पनी, र IT स्टार्टअप सुरु गरेका छन्। तिनीहरूले रोजगारी सिर्जना मात्र गरेका छैनन्, देशमा नयाँ प्रविधि भित्र्याउने काम पनि गरिरहेका छन्।

संक्षेपमा, पूर्वविद्यार्थीहरू आज पूर्वाधार विकास, सूचना–प्रविधि, अनुसन्धान–शिक्षा, अन्तर्राष्ट्रिय संस्थान र उद्यमशीलता जस्ता विविध क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान दिइरहेका छन्।

३. विद्यार्थीहरूलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा अवसर दिलाउनका लागि कलेजले के कस्ता सम्बन्ध तथा  नेटवर्क निर्माण गरेको छ?

कान्तिपुर इन्जिनियरिङ कलेज (KEC) ले आफ्ना विद्यार्थीलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा अवसर सिर्जना गर्न विशेष ध्यान दिएको छ। त्यसका लागि कलेजले विभिन्न संस्थान, विश्वविद्यालय, उद्योग र पेशागत संघ–संस्थासँग सम्बन्ध र नेटवर्क विस्तार गर्दै आएको छ। त्रिभुवन विश्वविद्यालय, इन्स्टिच्युट अफ इन्जिनियरिङ (IOE) अन्तर्गत सम्बन्धन प्राप्त भएकाले KEC का विद्यार्थीहरूलाई विश्वविद्यालयस्तरीय प्रतिष्ठा र अवसर प्राप्त हुन्छ। कलेजले विभिन्न 60 र सोभन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय विश्वविद्यालयहरूसँग MoU गरी Exchange Program, Research Collaboration र Higher Studies का अवसर उपलब्ध गराएको छ। नेपाल इन्जिनियरिङ एशोसिएसन (NEA), Society of Transport Engineers Nepal(SOTEN),  लगायत पेशागत संस्थाहरूसँग सहकार्य, नेपाली र अन्तर्राष्ट्रिय निर्माण कम्पनी, IT कम्पनी, हाइड्रोपावर कम्पनी, टेलिकम्युनिकेशन कम्पनीहरूसँग सहकार्य गरी विद्यार्थीलाई Internship, Training र Job Placement मा सहयोग गर्दै आइरहेको छ । कलेजले International Conference, Workshop, Hackathon, Project Competition आयोजना वा सहभागिता गराएर विद्यार्थीलाई ग्लोबल Exposure दिलाउँदै आएको छ। Research Collaboration मार्फत अन्तर्राष्ट्रिय जर्नलमा विद्यार्थी र शिक्षकका अनुसन्धानपत्र प्रकाशित हुने अवसर दिलाउँदै आएको छ। KEC का विद्यार्थी र प्राध्यापकहरूले Erasmus+ Program (EU), DAAD (Germany), JICA (Japan) जस्ता संस्थागत परियोजनामा भाग लिन पाएका छन्। यसले विद्यार्थीलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको अनुभव, नेटवर्क र भविष्यमा रोजगारी/शिक्षा अवसरमा सहजता दिन्छ। KEC ले शैक्षिक साझेदारी, उद्योग–व्यवसायसँग सहकार्य, अनुसन्धान र परियोजना सहकार्य, अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रम तथा Alumni Network मार्फत आफ्ना विद्यार्थीलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा अवसर दिलाउँदै आएको छ।

४. कलेजमा उपलब्ध शैक्षिक तथा प्राविधिक पूर्वाधार (जस्तै प्रयोगशाला, अनुसन्धान सुविधा, उद्योगसँगको सहकार्य) कस्तो अवस्थामा छन्? र विद्यार्थीहरूको समग्र व्यक्तित्व विकासका लागि कलेजले के–कस्ता पहलहरू गरेको छ?

कान्तिपुर इन्जिनियरिङ कलेजले आफ्ना विद्यार्थीलाई व्यावहारिक र अनुसन्धानमुखी शिक्षामा सक्षम बनाउन अत्याधुनिक पूर्वाधार र सुविधा उपलब्ध गराएको छ।

प्रयोगशाला तथा अनुसन्धान सुविधा:

कलेजले विद्यार्थीलाई प्राविधिक दक्षतासँगै व्यक्तिगत तथा सामाजिक रूपमा सक्षम बनाउन विविध पहलहरू अघि सारेको छ।

५. नेपालमा इन्जिनियरिङ्ग शिक्षाको वर्तमान अवस्था र गुणस्तरलाई तपाईं कसरी विश्लेषण गर्नुहुन्छ?

नेपालमा इन्जिनियरिङ शिक्षाले पछिल्ला वर्षहरूमा उल्लेखनीय प्रगति गरेको छ। आज देशभरका सयौं युवा इन्जिनियर बन्ने सपना बोकेर अध्ययनरत छन्, जुन हाम्रो प्राविधिक भविष्यका लागि सकारात्मक संकेत हो। तर, अवसरसँगै केही चुनौतीहरू पनि छन्—विशेषतः गुणस्तरमा एकरूपता कायम गर्नु, व्यावहारिक शिक्षालाई अझ बलियो बनाउनु, अनुसन्धान संस्कृतिलाई प्रोत्साहन गर्नु र उद्योगसँग घनिष्ठ सहकार्य गर्न सक्नु। यी पक्षलाई सम्बोधन नगरी दीर्घकालीन शैक्षिक गुणस्तर कायम राख्न सकिँदैन।

कान्तिपुर इन्जिनियरिङ कलेजमा हामी यी चुनौतीहरूलाई अवसरमा रूपान्तरण गर्ने दिशामा अग्रसर छौं। अत्याधुनिक प्रयोगशाला, अनुसन्धान–केन्द्रित शिक्षण, अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य, उद्योगसँगको साझेदारी र विद्यार्थीहरूको समग्र व्यक्तित्व विकास हाम्रो मूल प्राथमिकता हो।

हाम्रो विश्वास छ—KEC बाट स्नातक हुने प्रत्येक विद्यार्थी केवल दक्ष इन्जिनियर मात्र होइन, जिम्मेवार पेशागत नेतृत्वकर्ता र विश्वस्तरीय प्रतिस्पर्धी नागरिक बन्न सक्षम हुन्छन्।

६. इञ्जिनियरिङ्ग अध्ययन संस्थानको प्रवेश परिक्षा उतिर्ण गरेका विद्यार्थीहरुका लागी कान्तिपुर इञ्जिनियरिङ्ग कलेज नै किन पहिलो रोजाइ हुनुपर्छ?

कान्तिपुर इन्जिनियरिङ कलेज (KEC) को “पहिलो रोजाइ” हुनुका कारणहरू यसरी प्रस्तुत गर्न सकिन्छ:

·     वि.सं. २०५५ देखि त्रिभुवन विश्वविद्यालय, इन्जिनियरिङ अध्ययन संस्थान (IOE) अन्तर्गत सम्बन्धन प्राप्त तथा Nepal Engineering Conucil(NEC) बाट स्थायी सम्बन्धन प्राप्त कलेज

· दुई दशकभन्दा लामो अनुभवसहित गुणस्तरीय इन्जिनियरिङ शिक्षा प्रदान गर्दै आएको प्रतिष्ठित संस्था।

·         अनुभवी तथा समर्पित प्राध्यापकहरूको टोली।

·         व्यावहारिक शिक्षामा जोड दिने अध्ययन–पद्धति।

· अनुसन्धान–मुखी पाठ्यक्रम र अन्तर्राष्ट्रिय शैक्षिक मानकअनुसारको शिक्षण शैली।

· अत्याधुनिक प्रयोगशाला (Civil, Computer, Electronics & Communication, IT, AI, Robotics Industrial Automation Lab, 3D printing आदि)।

·   समृद्ध पुस्तकालय, डिजिटल स्रोत र ICT आधारित शिक्षण वातावरण।

·    राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीहरूसँग सहकार्य।

·   Internship, Industrial Visit, Guest Lecture मार्फत विद्यार्थीलाई वास्तविक कार्यक्षेत्रसँग जोड्ने व्यवस्था।

· Alumni Network मार्फत करियरमा सशक्त सहजीकरण।

· Erasmus+, JICA, DAAD, Full Bright जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रमहरूमा सहभागिता।

· अन्तर्राष्ट्रिय विश्वविद्यालयहरूसँग सहकार्यमार्फत विद्यार्थीलाई विनिमय कार्यक्रम तथा उच्च शिक्षा अवसर।

· शैक्षिक मात्र नभई Soft Skills, Leadership, Communication, Teamwork मा पनि प्रशिक्षण।

·  खेलकुद, सांस्कृतिक कार्यक्रम, सामाजिक सेवा र विद्यार्थी क्लबमार्फत सर्वांगीण विकास।

·  KEC का स्नातकहरू नेपालमै मात्र नभई विश्वका प्रतिष्ठित कम्पनी, विश्वविद्यालय तथा अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूमा कार्यरत।

·     सफल पूर्वविद्यार्थीहरूको सञ्जाल (Alumni Network) नयाँ विद्यार्थीका लागि मार्गदर्शक र प्रेरणादायी।

७. आगामी दिनमा कान्तिपुर इन्जिनियरिङ कलेजले नेपालमा इन्जिनियरिङ्ग शिक्षाको स्तर उचाल्न र प्रतिस्पर्धी इन्जिनियर उत्पादन गर्न के–कस्ता रणनीति वा योजना बनाएको छ?

कान्तिपुर इन्जिनियरिङ कलेजको दृष्टि स्पष्ट छ—नेपालमै बसेर पनि अन्तर्राष्ट्रियस्तरको शिक्षा प्रदान गर्ने, अनुसन्धान–केन्द्रित शिक्षण पद्धति विकास गर्ने, र राष्ट्र तथा विश्व दुवै स्तरमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने दक्ष इन्जिनियर उत्पादन गर्ने।

हाम्रो आगामी रणनीति यसप्रकार छः

i. शैक्षिक गुणस्तरमा निरन्तर सुधार – Problem–Based Learning र Project–Based Learning पद्धतिलाई अझ प्रभावकारी बनाउँदै, नयाँ प्रविधिसँगै पाठ्यक्रमलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुरूप परिष्कृत गर्ने।

ii. प्राविधिक पूर्वाधारको विस्तार – Artificial Intelligence, Data Science, Robotics, Renewable Energy, Smart Infrastructure जस्ता नयाँ प्रविधिका लागि अत्याधुनिक प्रयोगशाला र Applied Research Hub स्थापना गर्ने।

iii.  Industry–Academia साझेदारी सुदृढीकरण – राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय उद्योगहरूसँग सहकार्य गरेर विद्यार्थीलाई Real-world Projects, Internship, Training मा संलग्न गराउने, र रोजगार अवसरलाई सहज बनाउने।

iv. अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य – Erasmus+, JICA, DAAD, Full Bright लगायतका कार्यक्रमहरूलाई अझ विस्तार गर्दै Dual Degree, Exchange Program, Joint Research, र अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा विद्यार्थीलाई सहभागी गराउने।

v. Entrepreneurship र नवप्रवर्तन प्रवर्द्धन – विद्यार्थीलाई आफ्नै Start-up सुरु गर्न प्रोत्साहित गर्ने, Incubation Center स्थापना गर्ने, र नवप्रवर्तनमार्फत रोजगारी सिर्जना गर्ने।

vi. समग्र व्यक्तित्व विकास – शैक्षिक सीपसँगै Soft Skills, Leadership, Communication, Teamwork, Social Responsibility मा विद्यार्थीलाई सक्षम बनाउन विशेष तालिम, कार्यक्रम र क्लब गतिविधिहरू सञ्चालन गर्ने।