काठमाडौं —इन्जिनियरिङ अध्ययन संस्थान (आईओई) अन्तर्गत शैक्षिक सत्र २०८३ का लागि सञ्चालन गरिएको पहिलो चरणको भर्ना प्रक्रिया सम्पन्न भएको छ। प्रवेश परीक्षामा प्राप्त योग्यताक्रमका आधारमा प्रकाशित पहिलो भर्ना सूचीमा परेका विद्यार्थीको भर्ना प्रक्रिया २०८३ भदौ ८ देखि ११ गतेसम्म सञ्चालन गरिएको थियो। आईओईले सार्वजनिक गरेको तालिका अनुसार पहिलो भर्ना सूची भदौ ७ गते प्रकाशित गरिएको थियो। भदौ ८ देखि ११ गतेसम्म पहिलो सूचीमा परेका विद्यार्थीलाई सम्बन्धित क्याम्पस तथा कलेजमा भर्नाको अवसर दिइएको थियो। त्यसैगरी दोस्रो र तेस्रो सुचीमा परेका विद्यार्थीहरुको भर्ना भदौ २३ सम्पन्न भएको थियो ।

पहिलो चरणको भर्ना सकिएसँगै आईओईले आफ्नो केन्द्रीय भर्ना पोर्टलमार्फत विभिन्न आंगिक तथा सम्बन्धन प्राप्त कलेज र कार्यक्रम अनुसार बाँकी रहेका सिटको विवरण सार्वजनिक गरेको छ। उक्त विवरणले आईओई अन्तर्गतका लोकप्रिय क्याम्पस तथा कार्यक्रमहरूमा पहिलो चरणमै ठूलो संख्यामा विद्यार्थी भर्ना भएको देखाएको छ। विशेषगरी पुल्चोक क्याम्पसका अधिकांश कार्यक्रम पहिलो चरणमै उच्च मागमा परेका छन्। सिभिल इन्जिनियरिङको नियमिततर्फ सिट बाँकी नरहेको अवस्थामा इलेक्ट्रिकल, मेकानिकल, कम्प्युटर, एयरोस्पेस र केमिकल इन्जिनियरिङमा सीमित सिट मात्र बाँकी छन् ।

आईओईले यस वर्ष पाँच आंगिक क्याम्पसका लागि कुल २ हजार ४० सिट निर्धारण गरेको थियो। पुल्चोक, पूर्वाञ्चल, पश्चिमाञ्चल, थापाथली र चितवन इन्जिनियरिङ क्याम्पसमा विभिन्न विधाका स्नातक तहका कार्यक्रम सञ्चालन हुँदै आएका छन्। आईओईको आधिकारिक विवरणअनुसार यी क्याम्पसमा सिभिल, कम्प्युटर, इलेक्ट्रिकल, इलेक्ट्रोनिक्स, मेकानिकल, अटोमोबाइल, कृषि, एयरोस्पेस, केमिकल लगायतका कार्यक्रम सञ्चालनमा छन्।

 पुल्चोकमा पहिलो चरणमै ६०५ सिटमा भर्ना

आईओईको केन्द्रीय क्याम्पसका रूपमा रहेको पुल्चोक क्याम्पसमा पहिलो चरणपछि कुल १९ सिट मात्र बाँकी रहेको छ। क्याम्पसका लागि निर्धारण गरिएको ६२४ सिटमध्ये १९ सिट बाँकी रहेकाले पहिलो चरणमै ६०५ सिटमा विद्यार्थी भर्ना भएको देखिन्छ। पुल्चोकमा सञ्चालित विभिन्न कार्यक्रममध्ये सिभिल इन्जिनियरिङतर्फ नियमिततर्फ कुनै सिट बाँकी छैन। यसले आईओई प्रवेश परीक्षामा उच्च योग्यताक्रम प्राप्त गर्ने विद्यार्थीको पहिलो रोजाइका रूपमा सिभिल इन्जिनियरिङको आकर्षण अझै बलियो रहेको देखाउँछ। त्यस्तै इलेक्ट्रिकल, इलेक्ट्रोनिक्स एन्ड कम्युनिकेसन, मेकानिकल, कम्प्युटर, एयरोस्पेस र केमिकल इन्जिनियरिङजस्ता कार्यक्रम तर्फ पनि पहिलो चरणमै अधिकांश सिट भरिएका छन्।

पुल्चोक क्याम्पसले यस वर्ष सिभिल, आर्किटेक्चर, इलेक्ट्रिकल, इलेक्ट्रोनिक्स कम्युनिकेसन एन्ड इन्फर्मेसन, मेकानिकल, कम्प्युटर, एयरोस्पेस र केमिकल इन्जिनियरिङमा विद्यार्थी भर्ना लिएको छ। पुल्चोकमा पहिलो चरणमै यति ठूलो संख्यामा सिट भरिनुले आईओईको केन्द्रीय क्याम्पस प्रतिको विद्यार्थी आकर्षण कायमै रहेको देखाएको छ। विशेषगरी कम्प्युटर र अन्य नयाँ तथा विशिष्टीकृत विधासँगै एयरोस्पेस र केमिकल इन्जिनियरिङमा समेत विद्यार्थीको प्रतिस्पर्धा उच्च देखिएको छ। 

 पाँच आंगिक क्याम्पसमा २ हजार ४० सिट

शैक्षिक सत्र २०८३ का लागि आईओईका पाँच आंगिक क्याम्पसमा कुल २ हजार ४० सिट निर्धारण गरिएको थियो। पुल्चोक क्याम्पसले काठमाडौं उपत्यकामा सबैभन्दा उच्च माग रहेको क्याम्पसका रूपमा आफ्नो स्थान कायम राख्दा थापाथली, पूर्वाञ्चल र पश्चिमाञ्चल क्याम्पसमा पनि विभिन्न विधाका कार्यक्रमतर्फ विद्यार्थीको आकर्षण देखिएको छ। 

पूर्वाञ्चल क्याम्पस धरानमा सिभिल, आर्किटेक्चर, इलेक्ट्रिकल, इलेक्ट्रोनिक्स कम्युनिकेसन एन्ड इन्फर्मेसन, मेकानिकल, कम्प्युटर र कृषि इन्जिनियरिङ सञ्चालनमा छन्। पश्चिमाञ्चल क्याम्पस पोखरामा सिभिल, इलेक्ट्रिकल, इलेक्ट्रोनिक्स कम्युनिकेसन एन्ड इन्फर्मेसन, मेकानिकल, कम्प्युटर, जियोमेटिक्स र अटोमोबाइल इन्जिनियरिङका कार्यक्रम सञ्चालनमा छन्। थापाथली क्याम्पसमा सिभिल, आर्किटेक्चर, इलेक्ट्रोनिक्स, मेकानिकल, कम्प्युटर, औद्योगिक तथा अटोमोबाइल इन्जिनियरिङ सञ्चालन हुँदै आएका छन्।

सिभिलतर्फ ३५६ सिट बाँकी

पहिलो चरणको भर्नापछि सार्वजनिक गरिएको विवरणमा सिभिल इन्जिनियरिङतर्फ ३५६ सिट बाँकी रहेको छ। आईओई अन्तर्गत सिभिल इन्जिनियरिङका कार्यक्रम तथा कलेजको संख्या तुलनात्मक रूपमा धेरै भएकाले पहिलो चरणपछि पनि उल्लेख्य सिट उपलब्ध देखिएको हो। सिभिलपछि इलेक्ट्रोनिक्स कम्युनिकेसन एन्ड इन्फर्मेसन इन्जिनियरिङमा १८३ र कम्प्युटर इन्जिनियरिङमा १५५ सिट बाँकी छन्।

कम्प्युटर इन्जिनियरिङ पछिल्ला वर्षमा विद्यार्थीको प्रमुख रोजाइमा पर्दै आए पनि आईओई अन्तर्गत विभिन्न क्याम्पस र कलेजमा यसको सिट संख्या ठूलो भएकाले पहिलो चरणपछि पनि १५५ सिट बाँकी रहेको हो । त्यसैगरी इलेक्ट्रोनिक्स कम्युनिकेसन एन्ड इन्फर्मेसन इन्जिनियरिङमा समेत विभिन्न कलेजमा सिट उपलब्ध छन्।

 मेकानिकलमा ५९, अटोमोबाइलमा ५७

आईओईका अनुसार मेकानिकल इन्जिनियरिङमा ५९ र अटोमोबाइल इन्जिनियरिङमा ५७ सिट मात्र बाँकी छन्। आर्किटेक्चरमा ४९ तथा कृषि इन्जिनियरिङमा ४२ सिट बाँकी छन्। त्यस्तै इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङमा १७ र केमिकल इन्जिनियरिङमा पाँच सिट मात्र बाँकी रहेको विवरणले देखाएको छ।

केमिकल इन्जिनियरिङमा बाँकी सिट संख्या पाँचमा सीमित हुनुले यो विषयमा पहिलो चरणमै उच्च माग रहेको देखिन्छ। एयरोस्पेस इन्जिनियरिङ जस्तो नयाँ तथा विशिष्टीकृत कार्यक्रमतर्फ पनि पुल्चोकमा सीमित सिट मात्र बाँकी रहनुले विद्यार्थीको रोजाइ विस्तार हुँदै गएको संकेत गरेको छ। परम्परागत रूपमा सिभिल, इलेक्ट्रिकल र मेकानिकललाई बढी रोजाइको विषय मानिँदै आए पनि पछिल्लो समय कम्प्युटर, एयरोस्पेस, केमिकल, अटोमोबाइल लगायतका क्षेत्रमा पनि विद्यार्थीको रुचि बढेको देखिएको छ।

 सम्बन्धनप्राप्त कलेजमा पनि ठूलो संख्यामा भर्ना

आईओईका आंगिक क्याम्पससँगै सम्बन्धन प्राप्त निजी कलेजमा समेत पहिलो चरणमा उल्लेख्य संख्यामा विद्यार्थी भर्ना भएका छन्। आईओईको आधिकारिक विवरण अनुसार यस वर्ष सम्बन्धन प्राप्त कलेजतर्फ कान्तिपुर इन्जिनियरिङ कलेज, काठमाडौं इन्जिनियरिङ कलेज, हिमालय कलेज अफ इन्जिनियरिङ, एड्भान्स्ड कलेज अफ इन्जिनियरिङ एन्ड म्यानेजमेन्ट, क्याथफोर्ड इन्टरनेसनल कलेज अफ इन्जिनियरिङ एन्ड म्यानेजमेन्ट, नेसनल कलेज अफ इन्जिनियरिङ, जनकपुर इन्जिनियरिङ कलेज, ख्वप कलेज अफ इन्जिनियरिङ, सगरमाथा इन्जिनियरिङ कलेज र ललितपुर इन्जिनियरिङ कलेजलगायतका कलेजले विभिन्न इन्जिनियरिङ कार्यक्रम सञ्चालन गरेका छन्।

पहिलो चरणपछि सार्वजनिक विवरणमा जनकपुर इन्जिनियरिङ कलेजमा १६२, क्याथफोर्डमा १२४, एड्भान्समा ९९, कान्तिपुर इन्जिनियरिङ कलेजमा ८५ र हिमालय कलेज अफ इन्जिनियरिङमा ५६ सिट बाँकी छन्। यसले यी कलेजका विभिन्न कार्यक्रममा पनि पहिलो चरणमै उल्लेख्य संख्यामा विद्यार्थी भर्ना भएको देखाउँछ। विशेषगरी काठमाडौं उपत्यकामा लामो समयदेखि इन्जिनियरिङ शिक्षा प्रदान गर्दै आएका कलेजमा विद्यार्थीको आकर्षण तुलनात्मक रूपमा उच्च देखिएको छ। कान्तिपुर इन्जिनियरिङ कलेजमा सिभिल, इलेक्ट्रोनिक्स कम्युनिकेसन एन्ड इन्फर्मेसन र कम्प्युटर इन्जिनियरिङ सञ्चालनमा छन्। एड्भान्स्ड कलेजमा सिभिल, इलेक्ट्रिकल, इलेक्ट्रोनिक्स कम्युनिकेसन एन्ड इन्फर्मेसन तथा कम्प्युटर इन्जिनियरिङ छन्।  क्याथफोर्डमा सिभिल, इलेक्ट्रोनिक्स कम्युनिकेसन एन्ड इन्फर्मेसन र कम्प्युटर इन्जिनियरिङ सञ्चालनमा छन्।

पहिलो चरणमै विषयअनुसार फरक देखियो

पहिलो चरणको भर्नापछि सार्वजनिक भएको सिट विवरणलाई हेर्दा आईओईमा विद्यार्थीको माग क्याम्पस मात्र होइन, विषयअनुसार पनि फरक देखिएको छ।पुल्चोकमा सिभिलतर्फ नियमित सिट नहुनु, केमिकलमा पाँच तथा इलेक्ट्रिकलमा १७ सिट मात्र बाँकी रहनुले यी कार्यक्रमको माग उच्च रहेको देखाउँछ। अर्कोतर्फ आईओई अन्तर्गत धेरै कलेजमा सञ्चालन हुने सिभिल र कम्प्युटर जस्ता कार्यक्रमको कुल सिट संख्या ठूलो भएकाले ती विषयमा पहिलो चरणपछि पनि केही सय सिट उपलब्ध छन्। यसलाई विद्यार्थीको विषय प्रतिको आकर्षण घटेको अर्थमा भने लिन सकिँदैन। एउटै विषय विभिन्न क्याम्पस र कलेजमा सञ्चालन हुने भएकाले कुल सिटको आकार ठूलो हुँदा पहिलो चरणपछि बाँकी सिट पनि बढी देखिन सक्छ।

कक्षा मंसिरदेखि

आईओईको आधिकारिक तालिका अनुसार शैक्षिक सत्र २०८३ को पहिलो वर्ष प्रथम खण्डको कक्षा २०८३ मंसिर १ गतेदेखि* सञ्चालन गर्ने तयारी छ। कक्षा सुरु भएपछि रिक्त रहेका स्थानमा समेत तोकिएको समयसीमाभित्र नयाँ भर्ना लिन सकिने व्यवस्था गरिएको छ। आईओईले अन्तिम नयाँ भर्नाको मिति २०८३ मंसिर १७ गतेसम्म तोकेको छ। यस वर्षको भर्ना आईओईको केन्द्रीयकृत भर्ना प्रणाली मार्फत क्याम्पस तथा कलेज प्राथमिकता छनोट, योग्यताक्रम अनुसार सूची प्रकाशन र भर्ना पुष्टि गरी विद्यार्थीले पोर्टलबाट आफ्नो भर्ना यकिन गर्न सक्ने व्यवस्था छ। समग्रमा, शैक्षिक सत्र २०८३ को पहिलो चरणको भर्नाले आईओईका प्रमुख आंगिक क्याम्पससँगै सम्बन्धन प्राप्त कलेजमा समेत इन्जिनियरिङ अध्ययनप्रतिको आकर्षण कायम रहेको देखाएको छ। तर कलेज र कार्यक्रमअनुसार बाँकी सिटको संख्या फरक रहेकाले पहिलो चरणमा अवसर गुमाएका विद्यार्थीका लागि अझै विकल्प खुला छन्। आगामी भर्ना सूचीसँगै विद्यार्थीको रोजाइ, कलेज परिवर्तन र रिक्त सिटको अवस्थाले आईओईको यस वर्षको भर्नाको अन्तिम तस्वीर थप स्पष्ट पार्नेछ।